Ana Sayfa Makaleler ULUSLARARASI KARAYOLU TAŞIMACILIĞINDA ANLAŞMALAR, KULLANIM ŞEKLİNE GÖRE GEÇİŞ BELGESİ TÜRLERİ ve UBAK

ULUSLARARASI KARAYOLU TAŞIMACILIĞINDA ANLAŞMALAR, KULLANIM ŞEKLİNE GÖRE GEÇİŞ BELGESİ TÜRLERİ ve UBAK

6898
  1. Karayolu Taşımacılık Anlaşmaları

Karayoluyla uluslararası taşımacılık faaliyetleri ikili ve çok taraflı uluslararası karayolu taşımacılığı anlaşmaları çerçevesinde yürütülmektedir. Türkiye, hali hazırda 59 ülke ile ikili olarak bu anlaşmaları imzalamışlardır. Bu 59 ülke haricinde Çin, Özbekistan, Yemen, Mısır, Sudan ve Bosna Hersek ile Karayolu Taşımacılık Anlaşmaları imzalanmış olsa da bu anlaşmaların onay süreci TBMM’de onaylanmak üzere bekliyor olmasından dolayı devam etmektedir.

Yapılan anlaşmalar ve bu anlaşmalara bağlı olarak yapılan protokoller gereği dönüş yükü ve üçüncü ülke taşımalarında geçiz izin belgeleri kullanılmaktadır. Yapılmış bu anlaşmalara ve protokollere rağmen araçlarımız geçişlerde sorunlar yaşamaktadır. Covid-19 başlangıcı ile geçişlerde karşılaşılmış sıkıntılar hızlı bir şekilde sürecin yönetilmesiyle atlatılmış olup, yazmış oluduğum bu makalem bu dönemden önceki sürece aittir. Atlamış olabileceğim güncellemeleri benimle paylaşmanız müteakibinde gerekli düzenlemeler yapılacaktır.

(Bknz: https://www.lojistikcilerinsesi.biz/2019/12/09/tem-e80-uzerindeki-kuyruklar-ve-kara-nakliyesi/ )

İkili Geçiş Belgesi: Akit ülke taşıtlarının iki ülke arasında yapmış olduğu eşya/yük taşımalarını ifade eder.

Transit Geçiş Belgesi: Herhangi bir ülkede başlayan ve en az bir ülke toprakları üzerinden geçtikten sonra bir başka ülkede sona eren, başlama ve sona erme ülkeleri dışında kalan ülke toprakları üzerinden geçilerek yapılan eşya taşımalarını ifade eder.

Üçüncü Ülke Geçiş Belgesi: Eşyanın bindirme, indirme, yükleme, boşaltma noktalarının taşıtın kayıtlı olduğu ülkenin dışındaki ülkeler arasında yapılan eşya taşımalarını ifade eder.

Dönüş Yükü Belgesi: Varış ülkesi dışında herhangi bir ülkeden alınan yük için ibraz edilmesi gereken belgedir.

Onay Süreci Devam Eden ve TBMM’de Onaylanmak İçin Bekleyen Anlaşmalar:

60.sırada; 7 Eylül 2000’ de imzalanan Yemen,

61.sırada; 11 Haziran 2013’te imzalanan Mısır,

62.sırada; 30 Nisan 2014’de imzalanan Sudan,

63.sırada; 20 Mayıs 2015’te imzalanan Bosna Hersek,

64.sırada; 13 Mayıs 2017’de imzalanan Çin, olup 59 ülkeden sonraki sıralama bu şekildedir. 

Özbekistan’a karayolu ile yapılan ihracat taşımalarımızda, bir önceki yıla göre %54 artış sağlanmıştır. Artan ticaret hacmine oranla temin edilen geçiş belgeleri yetersiz kalmaktadır. Her bir geçiş belgesi için ödenen ücretler taşımacıların maliyetlerini önemli miktarda artırmaktadır. Sadece 2018 yılında temin edilen ve kullanılan geçiş belgesi sayısı 21 bin adettir. Bu ülke ile aramızda 25 Ekim 2017 tarihinde imzalanan taşıma anlaşması onaylanarak yürürlüğe konulması ile birlikte bu iki ülke arasındaki karayolu taşımacılığının hızı artacak ve maliyetlerin düşürülmesi sağlanacaktır. Her bir geçiş ibrazında ödenen ücret 400 $’dır.    

  1. Geçiş Belgesi Türleri

Uluslararası taşımacılıkta yetki belgesi almış olan taşıma yapacakların yabancı ülkelere, ülkeler arası veya o ülkeler üzerinden yapacakları taşımalarda ilgili ülkenin iznine ihtiyaç duyulmaktadır.

Taşıma anlaşmaları ve bunlara bağlı olarak imzalan protokolle gereğince yabancı ülkelerden tedarik edilen geçiş belgelerinin Türk taşımacılarına dağıtımı TOBB’a bağlı olarak faaliyette bulunan Deniz Ticaret Odaları, Ticaret ve Sanayi Odaları, Ticaret Odaları ve Ticaret Borsalarına bağlı sınır kapılarındaki dağıtım büroları tarafından yapılmaktadır.

Saat ücretli belge: Sadece Romanya’da geçerli olan bir uygulamanın belgesidir. Romanya sınırlarına giren aracın 36 saat içerisinde 100 ( EURO) ödeyerek seyretmesini sağlar. 36 saatin aşılması durumunda ise ek ücret (süreye göre ücret) ödenir. BU BELGE/ÜCRET KALDIRILMIŞTIR.

Bulgaristan: 3.Ülke. Her zaman ücretli bir belgedir (defter varsa ücret ödenmez)

Romanya: Ücretsiz (defter varsa ücret ödenmez).

Avusturya: Kabotaj. Alınması çok zor bir belgedir. Araç bir servis tren ile ve bir servisi de kara ile gidebilir, bu çok önemli. Trenle gidiş ve dönüş yaparsanız ve ticaret odasına belge alırken bileti verirseniz “Avusturya TU” belgesi alabilirsiniz.

NOT: Araç sayısı fazla olan firmalarda daha fazla geçiş sayısı olacağından dolayı hakkı da çok olacaktır. Bu gibi firmaların bu belgeye sahip olduğu biliniyor.

Macaristan: Ücretsiz (3.ülke hariç ). “Geçiş yapan araç, eğer yeşil (EURO) ise ülkeler karşılıklı olarak belge aramayacaktır” şeklinde bir prosedür vardı. Ancak, uygulamada değildir. Ayrıca, Macaristan içerisinde 3 defa tren kullananlara, 1 adet bonus belge verilirdi. Macaristan’da treni kaldırdılar maalesef. Bu kapıdaki yığılmalar kısıtlı belge nedeniyle oluşmuştur. Bahsi geçen haklar bu yüzden sarsıntı geçirdi. Tren olsa idi kullanılması durumunda bileti ile bir sonraki servis sırasında Macar belgesi alınabiliyordu.

Lüksemburg: Ücretsiz (3.ülke hariç).

Yunanistan: Ücretsiz. İkili geçiş belgelerinin kotası yetersiz sayıdadır.

Ukrayna, Polonya: Boş giriş – 3.ülke.

Fransa: Bu ülke için belge sorunu bulunmuyor.

Belçika: Transit. Bu ülke belgesi yıllık olarak verilmektedir.

Hollanda: Bu ülke belgesi yıllık olarak verilmektedir. Birçok araçlarımıza belge sorulmamaktadır.

Almanya: Bu ülke belgesinde hiç sorun yaşanmamaktadır, belge sürekli mevcuttur.

Çek Cumhuriyeti: (İkili hariç ) Bu ülke belgesi de Macaristan’da olduğu gibi çabuk bitmekte, bu belgesi olmayan Polonya üzerinden dolaşmak zorunda kalmaktadır.

Kazakistan, Kırgızistan: Boş, giriş dönüş yükü.

Tacikistan: Ücretsiz.İkili geçiş belgelerinin kotası yetersiz sayıdadır.

Beyaz Rusya, Azerbaycan, Fransa, İspanya (+transit ), İtalya (+transit), Özbekistan, Portekiz, Sırbistan (ücretli) gibi ülkelerde tektip belge kullanılmaktadır.

Slovenya, Rusya: 3.Ülke.

Diğer:

Beyaz belge: İtalya’da geçerlidir. Ro-Ro ile yapılan taşımalarda aracın Villah’a kadar gelebilmesini sağlayan, nakliyecinin önünü 200 km. kadar açan bir belgedir.

Rusya Oto Taşıyıcı Belgesi ve Frigo belgesi (Türkiye’nin istemiş olduğu) şeklinde bu belgeler de ücreti karşılığında verilen belgelerdir.

  1. UBAK Özel İzin Belgesi

UBAK (Ulaştırma Bakanları Avrupa Konferansı): 1953 yılında uluslararası karayolu taşımacılığının kolaylaştırılması ve ilgili pazarların entegre edilmesi arayışı ile kurulmuştur.

Uluslararası karayolu taşımacılarının tek bir taşıt veya taşıt kombinasyonu ile UBAK/CEMT Kota Sistemine üye ülkeler arasındaki güzergahlar üzerinde, karayoluyla uluslararası eşya taşımacılığına, söz konusu taşıtların UBAK üyesi ülkelerden transit geçiş yapabilmelerine ve yine UBAK üyesi olan ülkeler arasında üçüncü ülke taşımalarına imkan tanıyan izin belgesidir.

UBAK Sistemine 1 Ocak 2009 tarihi itibariyle taraf olan üye ülkeler;

Almanya, Arnavutluk, Avusturya, Azerbaycan, Belçika, Beyaz Rusya, Bosna Hersek, Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Ermenistan, Estonya, Finlandiya, Fransa, Gürcistan, Hırvatistan, Hollanda, İngiltere, İrlanda, İspanya, İsveç, İsviçre, İtalya, Letonya, Lihtenştayn, Litvanya, Lüksemburg, Macaristan, Makedonya, Malta, Moldova, Norveç, Polonya, Portekiz, Romanya, Rusya, Sırbistan, Karadağ, Slovakya, Slovenya, Türkiye, Ukrayna ve Yunanistan.

Bu sistemde; Avusturya, İtalya, Macaristan, Rusya ve Yunanistan makamları tarafından bu belge kotlarına rezerv konulmakta ve söz konusu ülkelere bu belge ile yapılacak taşımalar sınırlandırılmaktadır. Rezerv konulan ve ilgili ülkede geçersiz olan UBAK İzin Belgeleri üzerinde kırmızı renkli kaşe ile “geçersiz” olduğu ibaresi yer almaktadır.

UBAK/CEMT defteri varsa bir yere ödeme yapmazsınız. Bu defterlerin geçerli olup olmadığını ilk kapaklarında olabilecek “X” şeklinde kırmızı kaşe/damga işaretinden anlayabiliriz. Ülkesine ait defter üzerinde bu işaret olan defterler o ülkede geçersizdir. Genellikle bu defterler Avusturya, Macaristan ve İtalya’da geçerli olmamaktadır.

UBAK ve geçiş belgeleri ile ilgili dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir?

a) UBAK izin belgesinin yüklemenin başlangıç ve bitiş noktaları arasında araçta olması,
b) UBAK belgesinin geçerli olduğu ülkelere dikkat edilmesi,
c) UBAK izin belgesinin beraberindeki evrakların araçta olması,
d) UBAK seyir defterinin eksiksiz ve doğru bilgiler ile doldurulmuş olması,
e) Taşımaya uygun geçiş belgesinin olması (ikili, transit,3. ülke),
f) Geçiş belgesinin doğru ve eksiksiz olarak doldurulmuş olması,
g) Çıkış yapmış olan araca geçiş belgesi tahsisi yapılmadığının dikkate alınması,
h) Süresi dolmuş UBAK ve geçiş belgeleri ile yurtdışına çıkış yapılmaması,
ı) UBAK izin belgesi icmal tablolarının zamanında bakanlığa iletilmesi,
i) İadesi zorunlu geçiş belgelerinin ilgili ticaret odalarına iade edilmesi.

 UBAK İzin Belgesi ile yapılan taşımalarda başka hangi evraklara ihtiyaç vardır?

a) Seyir Defteri (Sadece UBAK belgesi ile yapılan taşımalarda)
b) UBAK Belgesi (Sadece UBAK belgesi ile yapılan taşımalarda)
c) EURO III-IV-V Motorlu Araçların Egzoz ve Gürültü Emisyonları ile Güvenlik Zorunluluklarına İlişkin Teknik Hükümlere Uygunluk Belgesi
d) Römork ve Yarı Römorkun Güvenlik Gerekliliklerine İlişkin Uygunluk Belgesi
e) Motorlu Taşıt ve Römork ya da Yarı- Römork için Yol Değerlilik Testi
f) Geçerli Araç Muayenesi

UND (2019).Karayolu Uluslararası Eşya Taşımacılığı Sektörünün 2019-2022 Strateji Planı. İstanbul

http://www.tlog.com.tr/BilgiBanka.asp?BilgiBanka=UBAK%20VE%20GE%C3%87%C4%B0%C5%9E%20BELGELER%C4%B0

Gürkan KAVRAZLI

Lojistik Danışmanı

Makale Organizasyonunu Yapan:

Ayşe KARAKAYA

Lojistikcilerinsesi.biz

Open Event