Ana Sayfa Makaleler INCOTERMS (INTERNATIONAL COMMERCIAL TERMS)

INCOTERMS (INTERNATIONAL COMMERCIAL TERMS)

1794

Uluslararası Ticaret Odası (ICC) tarafından uluslararası ticarette kullanılan terimlerin bir standarda kavuşturulması amacıyla uygulamaya konulan bir programdır. Küresel tanınmaya sahip olduğundan uluslararası ticarette alıcıların ve satıcıların risk ve yükümlülüklerinin hangi aşamada sonlandığını belirlemekte, dış ticaret sözleşmelerinde ihtilafları önleme görevi görmektedir. 

İlk olarak 1936 yılında Uluslararası Ticaret Odasınca yayımlandı ve uygulamaya konuldu. Kabul gören açıklamalar ve kurallar içermekte, düzenli aralıklarla güncellenerek yayımlanmaktadır. INCOTERMS uzun bir aradan sonra yeniden güncelleniyor. Incoterms 2010, 31 Aralık 2019 tarih itibariyle son buldu ve yerini 1 Ocak 2020 itibarıyla yeni versiyonu olan Incoterms 2020’ye bıraktı.

Incoterms 2020’de bir önceki versiyonunda  olduğu gibi aynı sayıda (toplam 11 adet) kural içermekle birlikte, önemli değişikliklerden birisi DAT (Delivery at Terminal) teslim şeklinin, DPU (Delivery at Place Unloaded) olarak değiştirilmesi olmuştur.  Yapılan geri bildirimlerden DAT teslim şeklindeki terminal ibaresinin kullanıcı ihtiyaçlarını tam olarak karşılamadığı anlaşıldığından değişikliğe gidildiği, bu nedenle “terminal” e yapılan referansın daha genel hale getirmek için kaldırıldığı ifade edilmektedir.

Ben istedim ki 2000 – 2010 – 2020 Incoterms’leri bir arada aynı tabloda görelim ve yapılmış olan değişiklikler neler olmuş inceleyelim. Bu tabloya göre Incoterms 2000’de bulunan DAF-DES-DDU şekilleri Incoterms 2010’da birleşerek DAP olarak değişikliğe uğramış.

Incoterms’de belirlenen teslim şekilleri şu konulara açıklık getirmektedir:

  • Satılan malın teslim yeri
  • Navlun giderleri hangi tarafa ait?
  • Taşıma sonrası olası zararları kimin tanzim edeceği!
  • Sigorta masrafları hangi tarafa ait?

Teslim şekilleri esas itibariyle incelendiğinde üç (3) harfli ve E – F – C – D harfleri ile başlamaktadır.

Teslim şekilleri esas itibariyle incelendiğinde aşağıdaki şekilde tanımlayabiliriz özetle;

E: DEPARTURE

F: MAIN CARRIAGE UNPAID

C: MAN CARRIAGE PAID

D: ARRIVAL

Bu gruplara göre teslim şekillerini yazalım.

Grup E Departure:

EXW EX WORKS

Grup F Main Carriage Unpaid

                             FCA FREE CARRIER

                             FAS FREE ALONGSIDE SHIP

                             FOB FREE ON BOARD

Grup C Main Carriage Paid

CFR COST and FREIGHT

CIF COST, INSURANCE and FREIGHT

CPT CARRIAGE PAID TO

CIP CARRIAGE and INSURANCE PAID to

Grup D Arrival

DPU DELIVERY at PLACE UNLOADED ( yeni terim )

DAP DELIVERY AT PLACE

DDP DELIVERED DUTTY PAID

Bunlardan FAS, FOB, CFR ve CIF yalnız deniz taşımacılığında, diğer teslim şekilleri ise çok vasıtalı (intermodal) olanlar dahil herhangi bir taşıma türü için kullanılabilir.

Incoterms’leri 2000 yılından itibaren bugüne bir karşılaştırmasını yaparsak son üç on yılda ne gibi değişiklikler olmuş bunları daha net görebiliriz. Bu sebeple de yapmış olduğum aşağıdaki tabloyu inceleyiniz lütfen. 

CIF ve CIP arasında ki farklar:

CIF (cost, insurance and freight) deniz yolu ile yapılan taşımacılıkta kullanılan ve mal bedeli dışında, nakliye ve sigorta masraflarının da satıcının üzerinde olduğu bir teslim türü olarak tanımlanabilir.

CIP (carriage and insurance paid to) teslim şekli ise herhangi bir taşıma türü için kullanılabilir. Bu teslim şeklinde de malın bedeli dışında, sigorta, navlun ve yükleme masraflarını  satıcı üstlenmektedir.

Incoterms 2010’da satıcının sigorta sorumluluğu, her iki teslim türü için aynıydı ve eşyanın türüne göre dar kapsamlı bir nakliyat sigortasını ifade ediyordu. Incoterms 2020 ile birlikte bunun değiştiğini görüyoruz. CIF teslim şeklinde sınırlı kapsamlı bir sigorta (Örneğin: ICC C Klozu) yeterli iken, CIP Teslim şeklinde satıcının tüm riskleri içine alacak biçimde (Örneğin: ICC A Klozu) bir sigorta yapması zorunlu hale getirilmiş. Hatırlatmak isterim ki, tarafların daha düşük veya daha yüksek bir sigorta kapsamını belirleyip, sözleşmelerinde buna özel bir düzenleme yapmalarının önünde herhangi bir engel bulunmamaktadır.

ICC: (INSTITUTE CARGO CALAUSES) Sigorta Edilen Rizikolar.

Buradan inceleyebilirsiniz, A ve C kloz detaylarını.

https://www.tsb.org.tr/icc-c-09-.aspx?pageID=585
https://www.tsb.org.tr/icc-a-09.aspx?pageID=588

FCA’ da bir yenilik var:  Belirlenen yerde taşımacıya teslim türünde, satıcı malların gümrük işlemlerini tamamlayarak belirtilen tarih ve yerde ilk taşıyıcının gözetimine devrettiği anda teslim işlemlerini tamamlamış olur. Bu teslim şekli çok vasıtalı olanlar dahil herhangi bir taşıma türü için yapılabiliyor. Bu nedenledir ki eşyanın taşıyıcının gözetimine devri ile satıcının sorumluluğu bitse de kimi durumlarda eşyanın yükleme işlemleri henüz tamamlanmamış olabiliyor. Özellikle deniz yolu ile yapılan taşımacılıkta, FCA kullanıldığında eşya gemiye yüklemeden önce satıcının teslimat yükümlülüğü tamamlanmış oluyordu. Bankalar kendilerinden yükleme bildirimini içeren bir konşimento talep ettiklerinde ise bu durum bir sorun haline gelebiliyordu.

Incoterms 2020 ile birlikte FCA teslim türünde ilk kez bu soruna ilişkin bir yöntem getirildiğini görüyoruz. Alıcı ve satıcı eşya gemiye yüklendikten sonra, alıcının vereceği bir talimat ile yükleme tarihini içeren bir konşimento taşıyıcı tarafından satıcıya sunulması konusunda anlaşabilir. Bu durumda satıcı bu konşimentoyu bankalar aracılığıyla alıcıya göndermek durumundadır.

Bir uçtan diğer uca (EXW – DDP): ” Ticari İşletmede Teslim” türünde satıcının,  DDP (Delivered Duty Paid) ” Vergileri Ödenmiş Teslim” türünde ise alıcının sorumlukları ve buna bağlı risklerin diğer teslim şekilleriyle karşılaştırıldığında daha düşük olduğunu biliyoruz. Bu durum değişmiyor. Bu noktada küçük ve kısa bir not: EXW teslim türünün yurt içi teslimlerde daha kolay uygulandığını, uluslararası ticaret planlandığında, FCA’ nın daha uygun bir alternatif olduğunu söyleyebiliriz. DDP teslim şeklinde ise satıcının ithalata bağlı vergileri ödemesi gerekiyor. Bu şartın sağlanamadığı durumlarda D’ li diğer teslim türlerinin düşünülmesini bekleyebiliriz. Özetle Incoterms’in iki ucunda yer alan bu teslim türlerinden birinin seçilmesi sırasında, farklı ülkelerin ulusal mevzuatından kaynaklanan kısıtlamaların göz önüne alınmasında fayda olduğunu belirtmeliyim.

DAT gitti, DAP geldi: DAT (delivered at terminal) “Terminalde Teslimi”, DAP (delivered at place) ise “Belirtilen Noktada Teslimi” ifade ediyor. Dikkatle incelendiğinde iki teslim şekli arasında önemli bir fark olmadığını görebiliriz. Tarafların belirlediği yer, herhangi bir yer olabileceği gibi terminal de olabilecektir. Belki de bu nedenle Incoterms 2020’de DAT teslim şeklinin kaldırıldığını, DAP teslim şeklinin devam ettiğini görüyoruz.

DPU oyuncu olarak 2020 ye dahil oldu: DPU (delivered at place unloaded) denilen yeni bir teslim şekli hayatımıza giriyor. Bu teslim şeklinin en önemli özelliği eşyanın boşaltılmasını zorunlu tutmasıdır. Taraflarca belirlenen yerde eşyanın boşaltılmasından sonra alıcıya teslim edileceğini, bu noktaya kadar ortaya çıkacak tüm masraf ve risklerin satıcıya ait olduğunu anlıyoruz.

D’ li teslim şekillerinde sigorta

D’li teslim şekillerinde sigorta konusu 2018 yılından itibaren gündemimizde. Hatırlanacağı üzere,  Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün konuyla ilgili   ‘(…) alıcı tarafından herhangi bir sigorta ödemesi beyanı yapılmayan DAP, DAT ve DDP gibi teslim şekillerine konu ithalat beyannameleri için ilgili firmasından alıcı-satıcı arasında düzenlenmiş olan bir sigorta sözleşmesinin olup olmadığının sorulması ve ibrazının istenilmesi, böyle bir sözleşmenin bulunması halinde ise sözleşmede sigorta yükümlülüğünün satıcıya ait olduğuna dair herhangi bir madde bulunmaması durumunda sigorta yükümlülüğünün alıcıda olduğu kabul edilerek söz konusu sigorta masrafının 4458 sayılı Kanun’un 27/e maddesine göre gümrük kıymetine ilave edilmesi gerekmektedir(…)‘ şeklinde bir talimatı vardı.


Incoterms 2020’de de D’li teslim şekillerinde tarafların herhangi bir sigorta ödeme zorunluluğu bulunmadığı belirtildiğinden, bu konunun teslim şekillerine ilişkin gündemi meşgul etmeye devam edeceği kanaatindeyim.

Gürkan KAVRAZLI

Lojistik Danışmanı

Makale Organizasyonunu Yapan:

Ayşe KARAKAYA

Lojistikcilerinsesi.biz

Open Event